Mobiel betalen is de norm in China

1

China staat bekend als het land van de bijna totale digitale voetprint. Betalen, boekingen en de meeste communicatie verlopen digitaal via WeChat, Alipay of een andere app. Zelfs kleine kinderen betalen hun koekjes in de buurtwinkel met een smartwatch – zie het filmpje hierboven. En dat terwijl bijna niemand in China een paar decennia geleden thuis een eigen telefoon had. Hoe heeft dat zo snel kunnen gaan?

Juist omdat moderne gemakken en technologieën hun intrede in China later hebben gedaan dan in het westen, heeft China zo snel zo’n grote sprong kunnen maken. Als je niet gewend bent om thuis een vaste telefoonaansluiting te hebben, is de stap naar een mobiele telefoon snel gemaakt. Als je niet gewend bent om te communiceren via e-mail, stap je snel over op appen met WeChat, omdat dat veel gemakkelijker is dan faxen.

In Nederland gaat de digitalisering veel geleidelijker. Als je gewend bent aan internetbankieren en contactloos betalen met je bankpas, is de drang om mobiel te gaan betalen niet zo groot. Het verschil met overboekingen doen bij een Chinese bank (dat duurt gerust een half uur of langer – ik overdrijf niet), of de ingewikkelde installatieprocedures die je in China moet doorlopen om te kunnen internetbankieren, maken dat het gemak van betalen met een QR code veel sneller wordt omarmd.

Vlak voordat we vorig jaar Wuhan verlieten liet ik al eens zien hoe ver mobiel betalen doorgedrongen is in de Chinese samenleving. Zelfs bedelaars hebben een QR code, want niemand heeft meer cash op zak. Toen ik in maart dit jaar China weer bezocht, amper een jaar later, is cash betalen absoluut ongebruikelijk geworden. Zelfs bij gevestigde, internationale ketens als Uniqlo en Starbucks trekt de kassamedewerker een wenkbrauw op als je geld uit je portemonnee haalt. Het overgrote deel van de winkels heeft geen wisselgeld meer in de kassa. Als je in een restaurant wilt betalen vraagt het personeel “Zhīfùbǎo of Wēixìn?”; Alipay of WeChat Pay? Er wordt niet eens meer gevraagd of je cash wilt betalen of pinnen.

Hier speelt ook mee dat we mobiel betalen in Nederland niet veilig zouden vinden. In China ligt dat anders, het is volledig veilig om mobiel te betalen. Je kunt alleen gebruik maken van WeChat Pay en Alipay door de apps te linken aan een Chinese bankrekening en een geldig identiteitsbewijs. Fraudeurs worden zo snel opgespoord, en kunnen op een zwarte lijst komen te staan.

Nadeel hiervan is dat het als buitenlander erg lastig, zo niet onmogelijk is om digitaal te betalen in China. Het openen van een bankrekening is niet makkelijk, het overboeken van Euro’s naar een Chinese rekening al helemaal niet. Eén van de manieren om dit omzeilen, is door een Chinese vriend digitale hóngbāo naar je WeChat Wallet te laten sturen. Ik heb gehoord dat het mogelijk wordt om een buitenlandse credit card aan WeChat en Alipay te linken, maar zover is het volgens mij nog niet. Meer over hoe je als buitenlander kunt overleven in digitaal betalend China, lees je hier en hier.

En voor iedereen die nu zegt: ik vind het zo wel prima, betalen met mijn smartphone lijkt mij helemaal niets, verwijs ik vriendelijk naar onderstaand filmpje 🙂

Ai Weiwei: Beijing Photographs 2003-2013

Ai Weiwei is China’s bekendste hedendaags kunstenaar, en de meest uitgesproken criticus van de Chinese politiek. En toen hij in 2011 drie maanden van de radar verdween na zijn plotselinge arrestatie, was hij even de beroemdste vermiste Chinees – tot Fan Binbin hem vorig jaar van die (twijfelachtige) troon stootte. Lees verder

China’s openstaande deur in de jaren tachtig

1

Veertig jaar nadat China haar beleid van ‘hervorming en opening’ aankondigde, kunnen we goed zien hoe het land zich in die periode heeft ontwikkeld. Chinezen die jong waren in de jaren tachtig, hebben met hun energie en optimisme vorm gegeven aan een nieuw tijdperk. Ze waren niet bang om nieuwe dingen uit te proberen, en hebben met hun tomeloze ondernemingszin de basis gelegd voor de zelfverzekerde grootmacht waartoe China uit zou groeien.

Adrian Bradshaw is een Britse fotojournalist die in 1984 voor het eerst naar China kwam voor een studie Mandarijn. Hij werd zo gegrepen door het optimisme en de betere toekomst die in de lucht hing, dat hij dertig jaar in China is gebleven – langer dan welke andere buitenlandse fotojournalist dan ook. In ‘The Door Openend’ publiceert hij voor het eerst een aantal van de miljoenen(!) foto’s uit zijn privécollectie. Lees verder

Opvallende dingen in China (9)

In China kom je vaak vreemde dingen tegen. Dingen die mij zelfs met bijna vijftien jaar China-ervaring nog opvallen. Zo kun je op de meest onverwachte plaatsen een Oeigoer undercover tegenkomen, verschilt de westerse visie op Xi Jinping’s levenslange macht van de Chinese, en kom ik regelmatig de vreemdste Engelse namen die Chinezen zichzelf geven tegen.

We wonen inmiddels alweer een jaar in Nederland, maar deze maand zijn we in China! En ik ben hier intussen alweer een heel aantal nieuwe opvallende dingen tegengekomen, dus is het tijd is voor een update. Hier een greep uit wat ik tijdens dit bezoek zoal tegen ben gekomen.

1) Deze week is het Qīngmíng Jié, het jaarlijkse voorouderfestival waarop Chinezen voor hun voorvaderen in het hiernamaals zorgen door graven bij te houden. Daarom wordt deze dag in het Engels ‘Tomb Sweeping Day’ genoemd. Door de hele stad vind je deze dagen kraampjes waar hell money wordt verkocht, dat verbrand wordt zodat men in het hiernamaals ook eens iets kan kopen, plastic bloemenkransen en papieren figuren van objecten waar men in het hiernamaals behoefte aan zou kunnen hebben.

Lees verder

Absurd politiek satire: Ma Jian’s China Dream

Ma Jian is, net zoals Yu Hua en Mo Yan, van de generatie schrijvers die is opgegroeid tijdens de Culturele Revolutie, en deze periode en haar weerslag op de huidige Chinese samenleving veelvuldig terug laat keren in zijn werk. Waar Mo Yan en Yu Hua in China wonen en daarom met (zelf-)censuur te maken hebben, woont Ma met zijn partner Flora Drew (die ook zijn werk vertaalt) en hun vier kinderen in Londen, en kan daarom ongecensureerd over zijn geboorteland schrijven.

Door Ma Jian’s directe kritiek op de Chinese overheid, zijn zijn boeken al bijna dertig jaar gecensureerd in China. Sinds 2011 heeft Ma, die een Brits paspoort heeft, zijn thuisland niet meer kunnen bezoeken omdat de Chinese autoriteiten hem een inreisvisum weigeren. Dat hij daarom niet alleen een politieke, maar ook een persoonlijke wrok koestert tegen het Chinese systeem, is niet verwonderlijk. Lees verder