Achter de great Chinese firewall

2

De Chinese overheid houdt al jaren goed in de gaten wat haar burgers online uitspoken. Als officiële reden voor de internetcensuur zegt het ministerie van Industrie en Informatietechnologie: “Wij hebben de plicht voor miljoenen internetters een gezonde en veilige omgeving te creëren en hen te beschermen tegen vijandige buitenlandse krachten.” Het Chinese systeem hierin is het meest uitgekiende en effectieve te wereld: ongewilde informatie is onbereikbaar binnen de Chinese grenzen. Dit komt voort uit een uitspraak van Deng Xiaoping: “Als je het raam openzet voor frisse lucht, komen er altijd wel een paar vliegen mee naar binnen.”

Lang richtte de Chinese censuur zich specifiek op onderwerpen die de overheid haar burgers liever niet laat vinden. Denk aan democratie, corruptie binnen de partij, de protesten op Tian’anmen in 1989 en de recente demonstraties in Hong Kong. Websites over deze onderwerpen werden geblokkeerd en online discussies in de kiem gesmoord. Als je jezelf van dat soort onderwerpen afzijdig hield, was het tot eind jaren ’00 echter nog best goed toeven op het Chinese internet.

In de afgelopen paar jaar is de overheidscensuur echter snel strenger geworden. Het wordt steeds lastiger om westerse social media platforms te gebruiken, waaronder Facebook, YouTube, Twitter en Instagram. Deze kanalen kunnen namelijk goed worden gebruikt om nieuws snel wereldwijd te verspreiden, maar kunnen niet compleet worden gecontroleerd door de Chinese overheid. Na de Arabische lente werden de duimschroeven helemaal aangedraaid. Deze leidde namelijk tot de Jasmijnrevolutie, en de overheid wilde koste wat kost voorkomen dat deze zich binnen China zou verspreiden zoals de Arabische lente dat deed – voornamelijk via social media.

Dit is voor Chinezen in principe geen probleem: ze gebruiken geen Facebook maar WeChat (een app); Chinese jongeren hebben geen behoefte aan een ander medium. Toen Google niet toe wilde geven aan de vraag van de Chinese overheid om haar zoekresultaten in China te censureren, besloten ze in 2010 om zich helemaal uit de markt terug te trekken. Ook dat stoort Chinese internetters niet: ze weten niet beter of online zoeken doe je met Baidu en filmpjes kijken met Youku.

Voor westerlingen die in China wonen maar deze Chinese alternatieven niet gebruiken, bestaat er gelukkig software waarmee je de firewall kunt omzeilen. Bijna alle buitenlanders in China die ik ken gebruiken VPN (virtual private network), waarmee je op andere servers in kunt loggen en zo de firewall omzeilt.

Nu is Xi Jinping sinds kort aan de macht. Hoewel hij bekend staat als een (voor Chinese begrippen) jonge, vlotte president, is de Xi achter de schermen een conservatieve partijgezinde leider die de zweep er goed over heeft. Zo vielen er tijdens zijn anti-corruptiecampagne verschillende partijprominenten en richt hij zich sinds januari actief op het internet. VPN is één van de dingen die daarbij worden aangepakt. Het gebruik ervan wordt steeds moeilijker en is onlangs zelfs strafbaar gesteld.

Wat merk je daar als westerling in China van? Zonder Facebook en Youtube kan ik best leven, en met VPN kon ik alle dingen waarvoor ik internet gebruik blijven doen. Maar sinds januari is dat steeds moeilijker geworden, soms zelfs onmogelijk. Veel Chinese alternatieven voor westerse sites en media zijn voor westerlingen gewoon niet afdoende. Eén van de platforms die worden geblokkeerd is WordPress, dat ik gebruik om deze blog mee bij te houden. Ook met VPN wordt het steeds lastiger om iedere week weer een stukje te plaatsen. De strengere regels maken dat nu niet alleen de zoekmachine Google is geblokkeerd, maar ook alle andere Google diensten, waaronder maps, Gmail en calendar. Diensten zonder welke het werk van iedere westerling wordt bemoeilijkt. Verder heb je gewoon geen toegang tot relevante actuele informatie, waaronder de sites van media die kritisch over China berichten. En dat zijn er nogal wat.

Het officiële Chinese standpunt hierin luidt: “Als je een probleem hebt met de internetcensuur is dat jouw zaak en rot je maar op.” Maar het gaat niet om mijn ongemak, het gaat erom dat een overheid kan besluiten om haar volk selectief af te sluiten van de rest van de wereld. Er wordt zo een soort Chinees intranet gecreëerd, parallel aan het globale internet; een controleerbaar Chinees universium. Ik weet hoe het zit, maar er groeit nu een generatie Chinezen op die gewoon niet weten wat er in 1989 op Tian’anmen is gebeurd, omdat je die informatie in China niet kunt vinden. Ze vinden het niet erg om WeChat te gebruiken, omdat ze niet weten dat Facebook bestaat.

En dat niet alleen. Xi wil het Chinese internet vrijhouden van ‘westerse ideologieën en waarden’. Als je daar goed over nadenkt is het behoorlijk eng dat hem dat nog lijkt te lukken ook.

Zie hierboven het lijflied (serieus) van de censuristen die ‘schadelijke’ berichten 24 uur per dag verwijderen. Een greep uit de tekst:

  • Devotedly keeping watch over the space every day
  • Taking up our mission as the sun rises in the east
  • Devoted to turning the global village into the most beautiful scene
  • Where the Internet is, so is the glorious dream
  • Tell the world that the Chinese Dream is uplifting China
  • An Internet power: I represent my nation to the world

Het zou hilarisch zijn als het niet zo ellendig was.

2 comments on “Achter de great Chinese firewall

  1. Lawrence Robinson schreef:

    De censuur is iets waar ikzelf an sich nog mee kan leven. Facebook is boring, Gmail te vervangen, maar hetgeen mij het meeste stoort is het overige, nl. bereikbaarheid van overige diensten als de Apple App Store. Sterker nog, ik heb nog nooit zulk wangedrag van mijn geliefde Apple hardware gezien sinds ik in China ben!

    Dat heeft te maken met de kwaliteit van de aansluiting. Tot afgelopen weekend moest ik het doen met een 10Mbit verbinding (6 in de praktijk), welke ook nog eens onderhevig was aan drukte op het net ; simpelweg gesteld is overdag surfen of (foei!) een YouTube filmpje kijken (via VPN dus) niet te doen, een eenvoudige audiostream hapert zelfs. Nu heb ik 50Mbit (30 in de praktijk). Stukje beter maar nog dik droevig vergeleken met Nederland waar 200Mbit nu volop verkrijgbaar is. Wel is het zo dat ik hier (Xiamen, Fujian) voor mijn 50Mbit 1100 RMB per jaar betaal, ergo EUR 13,42 per maand, iets goedkoper als in NL.

    Je noemt dat veel Chinezen zich niet bewust zijn van de zaken die gecensureerd worden. Daar ben ik het niet helemaal mee eens. Ik bemerk bij veel kennissen een grote nieuwsgierigheid naar nieuws (niet per sé politiek overigens) buiten China, social media,etc.. Ik denk zelf dat het juist de oudere generatie is die niets geeft om de wereld buiten China, de jongeren zelf juist wel en die weten vaak ook wel hoe die informatie te verkrijgen (al of dan niet met hulp van wat Westerse vrienden).

    Het blijft een kat-en-muis spelletje met de ‘Great Chinese Firewall’ en ik bereid me al voor op het moeten switchen van VPN provider..

  2. onderdeappelboom schreef:

    Goed dat je dit aankaart!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s