Een Nederlandse orkestdirigent in Wuhan

Lute Brommer woont sinds 2008 in Wuhan, waar hij werkzaam is als orkestdirigent. Onlangs sprak ik met Lute over zijn bijzondere beroep en leven als Nederlander in één van China’s minder bekende miljoenensteden.

Na de Chinese taal, filosofie en cultuur bestudeerd te hebben in Parijs, ging Lute in 2008 voor het eerst naar China, en het land liet hem niet meer los. Hij fietste een week lang door Beijing om de stad zo direct mogelijk te ervaren. Tijdens een bezoek aan het Zomerpaleis kwam Lute voor het eerst direct in aanraking met traditionele muziek. “Dit voelde als thuiskomen, ik wilde niet meer weg uit China Ik ging volledig op in het land, een ervaring waaraan ik mezelf volledig kon overgeven.”

Na terugkomst in Parijs, waar Lute toen woonde, begon hij in zijn vrije tijd met het leren van de Chinese taal. Via een universiteit die samenwerkte met Wuhan University, ging Lute in 2009 terug naar China. Deze keer als student Chinese taal.

Gǔqín en Biānzhōng

Lute speelt gǔqín

Tijdens zijn bezoek aan Beijing kwam Lute voor het eerst in aanraking met de gǔqín, een zevensnarige Chinese citer. Hij wist meteen dat hij dit instrument wilde leren bespelen. “De guqin vertegenwoordigt voor mij de Chinese cultuur en filosofie”, zegt Lute. Terug in Wuhan kocht hij een guqin bij het conservatorium.

Lute nam zijn guqin mee terug naar Parijs en bleef het instrument bestuderen. Na het afronden van zijn studie nam hij een sabbattical van zijn baan om terug naar China te keren, deze keer als student muzikale archeologie. “Mijn studie richtte zich op traditionele Chinese instrumenten. Door de vondst van de biānzhōng in Hubei, een klokkenspel uit ca. 500 voor Chr., was dit een logisch onderwerp om te bestuderen in Wuhan.”

Nieuwe impuls aan Chinese orkesten

De winkel waar Lute zijn guqin kocht verwees hem door naar een docent, die op zijn beurt de dirigent van het Huazhong University of Science and Technology Symphony Orchestra kende. Zo rolde Lute het wereldje in. “Toen ik mezelf als collega voorstelde aan deze dirigent, vroeg hij me meteen om in het weekend naar een repetitie te komen om te laten zien wat ik kon. Zo raakte ik direct betrokken bij het voorbereiden van het Nieuwjaarsconcert. In 2015 won het orkest de eerste prijs in een orkestwedstrijd in China, onder mijn directie.”

Doordat Lute zo snel het professionele wereldje inrolde, is het afronden van de studie erbij ingeschoten. Maar dat vind hij niet erg. “Door mijn achtergrond als dirigent en ervaringen met Chinese instrumenten, werd mij gevraagd om het Huazhong University of Science and Technology Symphony Orchestra een nieuwe impuls te geven. Ook werd ik benaderd door het Nanchang Orchestra en het Hubei Provincial Orchestra. Het was lastig om van al deze projecten samen een fulltime inkomen te genereren, maar inmiddels loopt het goed.”

Netwerken in Wuhan

Momenteel zoekt Lute vooral naar een vaste aanstelling als dirigent van een Chinees orkest. “Het is mijn droom om een orkestacademie in China op te richten, waar afgestudeerden van het conservatorium internationale ervaring op kunnen doen. Ik ben momenteel in bespreking om dit te realiseren, maar heb nog een lange weg te gaan.”

Hierin speelt volgens Lute mee dat guān​xi, een persoonlijk netwerk van onderlinge relaties in China, essentieel is. “Als je verder wilt komen in China zonder een bestaand netwerk, moet je extra hard werken. Daarom onderhoud ik mijn relaties in Wuhan actief en doe ik veel op het gebied van cultuur in het algemeen.” Dit heeft zijn vruchten afgeworpen, want in 2016 ontving Lute van de Wuhan overheid de Yellow Crane Friendship Award, een onderscheiding die jaarlijks aan een beperkt aantal buitenlanders wordt toegekend die bijgedragen hebben aan internationale uitwisseling.

Visie nodig op cultuurbeleid

Lute met de Yellow Crane Friendship Award

Ook speelt mee dat klassieke muziek in China niet actief wordt gepromoot. “In Wuhan wonen bijna 10 miljoen mensen. Er is een nieuw theater gebouwd, het Qintai Theatre, een prachtige zaal met 1500 zitplaatsen. Het is moeilijk, zo niet onmogelijk, om deze zaal volledig vol te krijgen. Het Wuhan Philharmonic Orchestra speelt in dit theater, maar zij doen vrijwel niet aan promotie. Een gemiste kans”, aldus Lute.

Omdat klassieke muziek een westers concept is, is het volgens Lute essentieel om Chinese kinderen hier zo jong mogelijk mee in contact te brengen. “Chinese orkesten zouden een groter publiek kunnen bereiken als ze workshops zouden organiseren en studentenpassen uit zouden geven waarmee uitvoeringen gratis bijgewoond kunnen worden en dergelijke. Als studenten ergens gratis toegang krijgen dan komen ze wel. In Wuhan ontbreekt een dergelijk cultuurbeleid. Het Wuhan Philharmonic Orchestra is totaal niet zichtbaar buiten het Qintai Theatre.” Mede daardoor bungelt het Wuhan Philharmonic Orchestra onderaan de ranglijsten van van Chinese orkesten, volgens Lute. Naast de orkesten uit de first-tier steden, behoren de orkesten uit Xi’an, Xiamen en Hangzhou tot de beste van het land.

Lute probeert het Philharmonic Orchestra te bewegen om actiever te worden in zelfpromotie en meer naar buiten te treden, vooralsnog zonder al teveel succes. Volgens hem ligt dit aan de mentaliteit. “De dirigent van het Wuhan University Orchestra is gepensioneerd en vindt het allemaal wel goed zoals het is. Het ontbreekt aan een prikkel om vernieuwend te zijn, en actief naar buiten te treden.”

Over of het niet vermoeiend is om te werken in een stad waar klassieke muziek blijkbaar totaal geen prioriteit heeft is Lute kort en bondig: “Ik graaf liever een put in de woestijn, dan dat ik regenwater opvang in de tropen”.

 

Dit artikel werd op maandag 11 juni 2018 gepubliceerd op China2025.nl, een crowdblog gemaakt voor en door Nederlandse China professionals. Het blog heeft als doel om het Nederlandse China netwerk te stimuleren door ervaringen en kennis uit te wisselen. De artikelen die ik schrijf voor China2025.nl plaats ik ook op JudithinChina.com.

‘Halfbloedje’: een gangbare term in China

Ik liep met mijn zoontje in de buggy op straat in een Nederlandse stad. Zoals vaak gebeurt bij kleine kinderen, keek een vrouw die toevallig naast ons liep naar hem en zwaaide hem schattig toe. Toen ze hem goed bekeken had vroeg ze me luid en duidelijk: “Het is zeker een halfbloedje hé?” Lees verder

Opvallende dingen in China (8)

1

In China kom je vaak vreemde dingen tegen. Dingen die mij zelfs na ruim tien jaar China-ervaring nog opvallen. Zo is het in China, in tegenstelling tot Nederland, niet gebruikelijk om de achternaam van je echtgenoot te gebruiken na een huwelijk, worden de straten hier overspoeld met publieke fietsen en sprak ik onlangs met één van de weinige vrouwelijke tatoeëerders in China.

Daarnaast kom ik regelmatig willekeurig de meest onverwachte vreemde dingen tegen, op de normaalste plaatsen. Daarvan zijn inmiddels alweer zeven overzichten beschikbaar: (1), (2)(3), (4), (5), (6), (7). Intussen ben ik weer zoveel nieuwe dingen tegengekomen dat het tijd is voor een update. Hierbij een greep uit wat ik afgelopen tijd zoal tegenkwam.

1) De vreemdste Apple-kopie die ik tot nu toe heb gezien: als doorspoelknop op het toilet in het zwembad in Wuhan (waar anders).

Lees verder

Wonen in China en de actualiteit: Big Brother

In de internationale media verschijnen zoveel artikelen over China dat het bijna niet bij te houden is. Veel van deze artikelen zijn goed geschreven en geven goed weer wat huidige ontwikkelingen in de Chinese maatschappij zijn. Wanneer je als buitenlander in China woont, maak je deze zaken zelf direct mee. Het is interessant om wat je in de media tegenkomt dan af te zetten tegenover wat je zelf meemaakt in het dagelijks leven.

Eén van deze ontwikkelingen is de steeds sterker wordende grip van de CCP op de Chinese bevolking en alles dat iedereen doet. Dat klinkt overdreven maar neem het vooral letterlijk: de Chinese overheid heeft in 2014 al aangekondigd dat het in 2020 een sociaal kredietsysteem werkend zal hebben waarmee het gedrag van haar burgers kan worden bijgehouden. Iemand’s sociaal krediet wordt gebaseerd op verschillende aspecten van het gedrag, en negatief gedrag kan resulteren in het uitgesloten worden van zaken zoals het mogen afsluiten van een lening, het krijgen van een goede baan en vrijheid van reizen. Lees verder