10 Chinese karakters waar geen Nederlands woord voor bestaat

1

Er wordt altijd gezegd dat er geen vertaling in welke andere taal dan ook is voor het Nederlandse woord ‘gezellig’. Hetzelfde wordt gezegd van het Deense ‘hygge’. Hoewel de betekenissen in het verlengde van elkaar lijken te liggen, zijn ze toch nét iets anders. Dat geldt natuurlijk voor meer woorden in meer talen. Bijvoorbeeld voor het Nederlandse ‘uitwaaien’, maar ook het Japanse Komorebi (木漏れ日), dat de prachtige betekenis ‘zonlicht dat door bomen heen schijnt’ heeft.

Nu is het Chinees een hele rijke taal, waarin één karakter een betekenis kan hebben, waar we in Nederland alleen met een volzin uitdrukking aan kunnen geven. Hieronder mijn top 10 van Chinese karakters met een ogenschijnlijk eenvoudige betekenis. Mooie voorbeelden van hoe verschillende culturen verschillend met taal omgaan.

青 QĪNG

Qīng is de kleur van de zee. En de kleur van de zee is nooit hetzelfde. Qīng kan daarom gebruikt worden om groen, blauw, grijs en alle tinten die daar tussen zitten te beschrijven.

苍 CĀNG

Dit duidt ongeveer hetzelfde kleurenscala aan als qīng, maar dan om de specifieke kleur van de lucht te beschrijven.

缘 YUÁN

Yuán kan worden vertaald als voorbestemd, toeval, lot, of geluk. Dus hoewel in het Nederlands voorbestemd en toeval tegenovergesteld zijn, kan dit karakter allebei betekenen. De betekenis van yuán is dan ook veelomvattend, en gaat over hoe dingen in het leven kunnen lopen. Wie je tegenkomt, kleine en grote dingen die (al dan niet) gebeuren, kan allemaal yuán zijn. Of wij dat nu toeval of lotsbestemming noemen.

脸 LIǍN

Als je liǎn wilt vertalen, kom je uit op iets als “Een gevoel van schaamte en grote waarde die gehecht wordt aan sociale structuren in moraal en gedrag”. Dat komt er op neer dat je jezelf op een bepaalde manier gedraagt om die sociale structuren en het respect dat daar uit voortkomt, in stand te houden. Die lading kun je met het ene Nederlandse woordje ‘gezichtsverlies’ toch niet helemaal dekken.

咱 ZÁN

Dit betekent ‘wij’, maar niet zoals we dat in het Nederlands kennen. Zán betekent ‘wij’ inclusief degene die het zegt en degene waar hij/zij het tegen zegt, en niemand anders.

齉 NÀNG

Dit betekent “nasaal praten omdat de neus verstopt zit”. En korter dan dat kun je het in het Nederlands niet zeggen. Tenzij je het over een heel andere boeg gooit en zegt “Ik ben verkouden”, maar dan ben je nog minstens drie woorden verder.

寿 SHÒU 

Shòu betekent een lang leven, een hoge leeftijd. In het Engels kun je ‘longevity’ zeggen, maar in het Nederlands hebben we daar geen equivalent voor.

CHUÀN

Als je dit teken buiten een restaurantje ziet hangen, weet je wat je er kunt eten, ook als je geen Chinees leest. Het karakter laat namelijk goed zien dat het saté kan betekenen. Of andere dingen die samen aan een stokje geregen worden. Waaronder ook een kraal op een telraam, om maar iets te noemen.

腥 XĪNG

Dit betekent “de geur van rotte vis”.

香 XIĀNG

Xiāng kan geurig of lekker betekenen. Maar het hangt sterk van de context af, wat het precies betekent. Als een bos bloemen xiāng is dan ruikt hij lekker. Als een bord eten xiāng is, kan het lekker zijn, maar het kan ook betekenen dat het eten sterk smaakt, smaakvol is, ook als jij die specifieke smaak zelf niet lekker vindt. Hong Kong heet in het Mandarijn Xiānggǎng, wat letterlijk ‘Geurige Haven’ betekent. En als je lekker hebt geslapen, kun je dat ook met xiāng beschrijven.

Fēngshuǐ als je een huis koopt

1
(396) Fengshui als je een huis koopt Fēngshuǐ is een wezenlijk onderdeel van het leven in China. Zo wezenlijk, dat het de skyline van een miljoenenstad als Hong Kong bepaalt. Maar ook in je eigen leven moet de kracht die wordt toegeschreven aan fengshui niet worden onderschat. Ik leef nu al ruim tien jaar samen met Zhang Yang, maar hoezeer hij op de hoogte is van alles rondom fengshui, en hoeveel waarde hij er aan hecht, werd mij pas duidelijk toen we een huis kochten. Daarom ben ik inmiddels ook redelijk thuis in de dos & dont’s van het kopen van een huis met fengshui in het achterhoofd. Lees verder

10x China in Nederlandse kinderboeken

Als je een kind met Chinese wortels hebt, of dat nu is omdat (één van de) ouders Chinees is of omdat je kind in China is geboren maar in Nederland (of België) opgroeit, dan is het leuk om wat van de Chinese achtergrond terug laten te komen in de opvoeding. Dat kan bijvoorbeeld door kinderboeken voor te lezen die over China gaan, of iets over de Chinese cultuur vertellen.

Hieronder noem ik tien Nederlandse kinderboeken die als gemene deler hebben dat ze over China gaan, zich in China afspelen, of hoofdpersonen met een Chinese achtergrond hebben en daarmee de representatie in Nederlandse media bevorderen.

Er zijn steeds meer boeken waarin Chinese gebruiken en Chinese hoofdpersonen centraal staan, waarvan er veel in eerste instantie in het Engels worden uitgegeven. Ik heb me in deze beperkt tot boeken die van oorsprong Nederlandstalig zijn.

Lees verder

Op zoek naar magie in China

China is een groot land met een rijke, diverse cultuur. Onderdrukking van religie en volksgeloof door de autoriteiten hebben slechts beperkt effect in een samenleving waar het volksgeloof duizenden jaren geworteld is in de maatschappij. Voorouderverering, bijgeloof en rituelen blijven belangrijk voor de meeste inwoners van China – ook in de eenentwintigste eeuw. Lees verder

Afstand doen van de Chinese nationaliteit

3

Wanneer je als Nederlander een kind krijgt in China met een Chinees staatsburger, is het belangrijk om goed op te hoogte te zijn van zowel de Chinese als de Nederlandse nationaliteitswet. Je kind verkrijgt automatisch beide nationaliteiten bij geboorte, maar omdat zowel Nederland als China geen dubbele nationaliteit erkent, moet je voor één van beide kiezen. Lees verder