Knappe (en minder knappe) Chinese leiders

1

(116) Chinese leiders

In China heeft sinds 1949 een heel aantal Communistische leiders aan het roer van de CCP gestaan. Het woord ‘knap’ is wellicht niet het eerste dat in je opkomt als je denkt aan Chinese partijprominenten, maar een aantal van hen staat onder de Chinezen nog steeds bekend als knap of charismatisch, ook als ze inmiddels stokoud of al een heel aantal jaren geleden overleden zijn.

Natuurlijk hebben niet alle leiders evenveel charisma, en daarom hier een kort overzicht van drie knappe/charismatische leiders en drie minder aantrekkelijke, die in sinds 1949 ieder een meer of minder belangrijke rol op het Chinese politieke toneel hebben gespeeld.


Drie knappe leiders:

1) Zhōu Ēnlái (1898 – 1976)

(116) 1-Zhou Enlai

Hij mag dan al wel paar decennia overleden zijn, de man met de dikke wenkbrauwen doet de harten van Chinese vrouwen anno 2014 nog steeds sneller kloppen. Zowel de moeder van Zhang Yang als vrouwen van mijn leeftijd bevestigen eenstemmig dat Zhou de knapste Communistische leider is. Zhou was de eerste Chinese premier en leidde de Volksrepubliek vanaf haar oprichting in 1949 tot aan zijn dood in 1976. Hij reageerde tijdens de Culturele Revolutie onder Mao, en het was niet makkelijk om een balans te vinden tussen doen wat goed was en wat Mao tevreden zou houden. Zhou wordt daarom door velen bejubeld als geniaal leider, maar ook wel een lǎohǎorén genoemd; een allemansvriend, en dat niet in de goede zin des woords. Niettemin blijft hij één van de populairste communistische leiders, die als één van de weinigen de turbulentie van de Culturele Revolutie goed heeft weten te doorstaan. En in zijn jonge jaren had hij niet alleen charmante wenkbrauwen, klik hier voor een ‘evil’ foto van Zhou met snor en baard!

2) Liú Shàoqí (1898 – 1969)

(116) 2-Liu Shaoqi

Misschien iets minder knap dan Zhou Enlai, maar zeker geen man die in zijn politiek beleid als allemansvriend gezien kan worden. Liu werd in 1959 gekozen als president van de CCP, als opvolger van Mao. Hoewel Liu aanvankelijk een voorstander van de Grote Sprong Voorwaarts was, kwam hij hierop terug toen bleek dat de resultaten desastreus bleken te zijn. Hij erkende de fouten en bekritiseerde Mao, die de campagne leidde. Daarnaast werkte hij aan zijn eigen persoonlijkheidsverheerlijking, wat bij Mao beide niet goed viel. Tijdens zijn presidentschap zorgde Liu ervoor dat de levensstandaard werd verhoogd en dat het land zich weer herstelde.

Mao wraakte zich door Liu tijdens de Culturele Revolutie als ‘Volksvijand nummer 1’ te bestempelen. Liu werd in deze periode meerdere malen publiekelijk zwaar mishandeld, maar gaf geen duimbreed toe aan de eis om “zijn hoofd gehoorzaam te buigen en voorzitter Mao zijn misdaden te bekennen”. In 1967 noteerde een cipier dat ze Liu alleen “zover in leven hielden dat hij nog net niet van honger dood zou gaan”. Liu overleed op zeventigjarige leeftijd in de gevangenis omdat Mao hem de benodigde medicijnen voor zijn diabetes onthield. Laat het duidelijk zijn dat het niet goed met je afloopt als je tegen Mao in durft te gaan.

3) Bó Xīlái (1949 -)

(116) 3-Bo Xilai

Van de huidige generatie Chinese politici is Bo Xilai zonder twijfel de meest charismatische. Hij is de zoon van een hoge partijbons die in ongenade viel tijdens de Culturele Revolutie. Bo zat toen op een prestigieuze middelbare school in Beijing en was een fanatieke Rode Gardist. Voor zijn gewelddadige gedrag in deze periode werd Bo naar een strafkamp gestuurd, waar hij vijf jaar vast heeft gezeten. Desondanks kreeg hij daarna door zijn familieachtergrond een snelle start binnen de partij en werkte zich achtereenvolgen op tot burgemeester van Dalian, gouverneur van de provincie Liaoning en minister van handel.

In 2012 ging het mis in Chongqing. Bo leidde daar een succesvolle anti-corruptie campagne, die hem aanvankelijk zo populair maakte dat hij bijna een rockster-status had in China. Maar er was ook kritiek op Bo, die omschreven werd als “weliswaar zeer charismatisch en bijzonder intelligent, maar ook propagandistisch, roekeloos en arrogant”. Toen Bo’s vrouw betrokken bleek te zijn bij de moord op een Amerikaanse zakenman was het snel afgelopen met Bo. Hij oefende druk uit om zijn vrouw’s betrokkenheid in de doofpot te stoppen, zozeer dat een top-luitenant en politiechef asiel aanvroegen bij het Amerikaanse consulaat omdat ze voor hun leven vreesden onder Bo. Hij werd afgezet en er volgde een proces waarin Bo werd beschuldigd van het aannemen van steekpenningen en corruptie. Hij werd veroordeeld tot een levenslange celstraf maar verloor zijn charisma en arrogantie ook in de rechtszaal niet: knarsetandend en met gebalde vuisten hoorde hij het vonnis aan en reageerde met: “Net zoals met mijn vader gebeurde zal ook eens mijn naam gezuiverd worden, ik wacht in de gevangenis kalm af tot die dag aanbreekt”.


Drie minder knappe leiders:

1) Dèng Xiǎopíng (1904 – 1997)

(116) 4-Deng Xiaoping

Zoon van een rijke landeigenaar en een concubine, was Deng amper 1.60 lang en heeft de Chinese gewoonte om te spugen nooit afgeleerd. Ook tijdens internationale toespraken stond er voor Deng een kwispedoor klaar. Hij viel samen met Liu Shaoqi in ongenade als “Kapitalistische Leider nummer 2” maar werd mede door bemiddeling van Zhou Enlai in 1975 gerehabiliteerd, simpelweg omdat Mao toen alle goede leiders had weggezuiverd en Deng’s kennis en inzicht hard nodig waren om China er weer bovenop te helpen.

En dat deed Deng. Met het motto “Het maakt niet uit of een kat zwart of wit is, als ze maar muizen vangt” introduceerde hij het “kapitalisme met socialistische trekjes” dat nu nog steeds de voornaamste insteek van de CCP is. Hij trad hard op tegen de studenten tijdens de protesten op Tian’anmen in 1989, en trad daarna af als premier. Tot zijn overlijden in 1997 bleef  Deng op de achtergrond echter China’s onbetwiste leider.

2) Huá Guófēng (1921 – 2008)

(116) 5-Hua Guofeng

Hua Guofeng heet eigenlijk helemaal niet Hua Guofeng, maar Su Zhu. Omdat zijn eigen naam niet stoer genoeg klonk heeft hij hem veranderd. Huá is een afkorting voor China, guó betekent (vader)land en fēng voorwaarts. Met zo’n naam moet je het natuurlijk wel maken binnen de partij.

Door Mao werd Hua aangewezen als zijn opvolger. Volgens sommigen omdat hij Mao’s bastaardzoon is (volgens Zhang Yang is dat een publiek geheim, maar in (semi-)officiële bronnen is er niets over te vinden), volgens anderen omdat Hua geen sterke persoonlijkheid had en Mao wilde dat men zich hem als dé leider zou herrinneren, en daarom een charismaloos persoon aanwees als opvolger. Zodra Deng Xiaoping meer macht binnen de partij had verworven zette hij Hua af, omdat hij een politiek aanhing die “alles wat Mao Zedong heeft gezegd en gedaan” (vrije vertaling) aanhing. Met iets minder ruggegraat dan Liu Shaoqi schreef Hua wél een zelfkritiek, waarin hij afstand van Mao’s gedachtengoed nam en aangaf fout te zijn geweest. Het mocht niet baten. Hua werd tot gewoon lid van de partij gedegradeerd en herwon nooit meer enige macht.

3) Jiāng Zémín (1926 -)

(116) 6-Jiang Zemin

Jiang Zemin werd aangesteld als opvolger van Deng Xiaoping, en na deze bijzonder succesvolle premier waren de verwachtigen over Jiang niet al te hoog: hij zou een gebrek aan charisma hebben, had geen militaire achtergrond en kon zich ook geen revolutionaire prestaties aanrekenen. Zo was Jiang te jong om deel te hebben genomen aan de Lange Mars, iets waar alle voorgaande communistische leiders zich tot dan toe wel op hadden kunnen beroepen. In 2011 berichtten media in Hong Kong, Japan en Korea dat Jiang was overleden, wat de Chinese staatsmedia een dag later tegensprak (NB: de CCP heeft er een handje van om het overlijden van belangrijke leiders niet direct openbaar te maken. Zo werd de familie van Liu Shaoqi pas drie jaar na zijn overlijden op de hoogte gesteld en werd dat nieuws pas tien jaar na dato oficieel naar buiten gebracht).

Tijdens zijn ambtstermijn zette Jiang Zemin aanvankelijk een grootscheepse anti-corruptiecampagne op. Toen een vrouw van een goede vriend  echter werd beschuldigd van betrokkenheid bij een smokkelaffaire, nam Jiang direct maatregelen om te waarborgen dat zijn eigen familie en vrienden niet konden worden beschuldigd. Is dat nu slim of ruggegraatloos? Wat we Jiang wel na moeten nageven is dat hij zijn hele leven al ultieme hipsterbrillen draagt!

One comment on “Knappe (en minder knappe) Chinese leiders

  1. John schreef:

    Een aantal namen ken ik nog wel uit de nieuwsberichten van vroeger. Ze kwamen ook wel respectabel over, omdat ze er vaak al heel lang bekend waren. Anders dan bijvoorbeeld gekozen presidenten in democratieën, die verdwenen meestal weer snel in de vergetelheid.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s