2022: Het jaar van de Tijger

Het is vandaag oudejaarsdag in China, morgen is het de eerste dag van het jaar van de Tijger. Daarmee komt er een einde aan mijn běnmìngnián, het jaar van de Os. Ik ben ‘mijn’ jaar zonder al teveel kleerscheuren doorgekomen!

Het komende jaar staat in het teken van het Chinese sterrenbeeld Tijger. 2022 is daarmee het běnmìngnián van mensen die zijn geboren in 1938, 1950, 1962, 1974, 1986, 1998 en 2010*. Ben je zelf een tijger en wil je weten wat dit nieuwe jaar je gaat brengen? Lees er hier alles over.

Nu is het jaar van de Tijger het enige jaar waarover ik nog niet heb geschreven op dit blog, want volgend jaar is het weer het jaar van de Draak, en dat is het jaar waarin ik twaalf jaar geleden begon met bloggen. Maar ook in ruim een decennium(!!) blogs over Chinees Nieuwjaar, blijft er altijd nog wel iets onbesproken. 

Daarom als aftrap van het jaar van de Tijger, en toevallig als 400e(!!) blogbijdrage: 10 dingen die jij nog niet wist over Chinees Nieuwjaar.

1) De overgang van het jaar van het Os naar het jaar van de Tijger markeert niet de overgang van 2021 naar 2022, maar van 4719 naar 4720 – volgens de Chinese maankalender. Die gaat niet uit van dagen en jaren zoals de westerse kalender, maar van een cyclus van 60 jaar die is onderverdeeld in perioden van sterrenbeelden en de elementen. Hier kun je meer lezen over de traditionele Chinese jaartelling. Gelukkig is Mao Zedong na de oprichting van de Volksrepubliek overgestapt op de westerse (zon)kalender. Wel zo universeel en handig.

2)  Een nieuw maanjaar begint op de tweede nieuwe maan na de zonnewende van 21 december. Dat betekent dat Chinees Nieuwjaar nooit van start gaan voor 21 januari en nooit na 20 februari.

3) De vakantieperiode rondom Chinees Nieuwjaar bestaat uit zeven vrije dagen, waarvan de eerste valt op Oudejaarsdag. Drie dagen daarvan zijn echte vrije vakantiedagen. De overige dagen (als ze niet in een weekend vallen) dienen ingehaald te worden in de weekenden voor en na Nieuwjaar. Dit om de arbeidsproductiviteit op gang te houden, en mensen toch de kans geven om de Nieuwjaarsperiode met hun familie door te brengen. 

4) De grootste jaarlijkse migratie ter wereld vindt plaats tijdens Chinees Nieuwjaar, als de 1,4 miljard Chinezen van de stad waar ze werken terugreizen naar hun familie elders in het land. Dit jaar ligt dat uiteraard anders door de reisrestricties rondom China’s zero-covidbeleid, maar toch zullen mensen alles in het werk stellen om Nieuwjaar met familie te  vieren. 

5) Je start het nieuwe jaar met een schone lei. Dat houdt in dat je het hele huis grondig schoonmaakt, naar de kapper gaat, frisgewassen aan de Nieuwjaarsdis schuift en alle openstaande rekeningen vereffent voor Nieuwjaarsdag. Het Nieuwe jaar beginnen met openstaande schulden of viezigheid zou je immers meteen op achterstand zetten. 

6) Nieuwjaar is één van de drie momenten in het jaar dat je overleden familieleden van voedsel en geld voor in het hiernamaals voorziet. Dit door eten en drinken bij een foto van de overledene te zetten, en papieren geld te verbranden.

7) Je laat op Oudejaarsavond de lichten overal in huis aan staan totdat het nieuwe jaar begonnen is. Boze geesten kunnen zich immers niet goed verstoppen in een volledig verlicht huis. 

8) Dat er Nieuwjaarsspreuken worden aangeplakt en vuurwerk wordt afgestoken heb ik in voorgaande jaren wel verteld. Maar waarom is dit gebruikelijk? Wel, dat is om het Nian monster te verjagen. En wie het Nian monster is, kun je hier lezen

9) De traditionele draken- en leeuwendansen die tijdens Nieuwjaarsvieringen in Nederland worden opgevoerd zijn een traditie uit Zuid-China. In het noorden van China zie je deze vrijwel niet.

10) Dat dumplings niet mogen ontbreken tijdens het feestmaal heb ik eerder verteld, maar waarom is dat zo? Wel, dat is omdat ze rond zijn en het samenzijn van de familie symboliseren. Net zoals maankoeken.  

Ben je benieuwd naar andere aspecten van Chinees Nieuwjaar? Inmiddels heb ik een aardig archief opgebouwd over deze feestdag. Over hoe Chinees Nieuwjaar in China wordt gevierd, kun je alles lezen in de blogs die ik hier in voorgaande jaren over schreef:

(2012) Het jaar van de Draak
(2013) Het jaar van de Slang
(2014) Het jaar van het Paard
(2015) Het jaar van de Geit
(2016) Het jaar van de Aap
(2017) Het jaar van de Haan
(2018) Het jaar van de Hond
(2019) Het jaar van het Varken
(2020) Het jaar van de Rat
(2021) Het jaar van de Os

 

Allemaal een gelukkig jaar van de Tijger toegewenst!

 

Deze telling is wat kort door de bocht. Chinese sterrenbeelden worden berekend volgens de maankalender, waarbinnen een jaar begint en eindigt tussen 21 januari en 20 februari. Mensen die voor het nieuwe maanjaar zijn geboren vallen qua běnmìngnián dus in het voorgaande jaar.

Chinees Nieuwjaar – alle dagen op een rij

2

In tegenstelling tot hoe het klinkt, is Chinees Nieuwjaar niet alleen de overgang van het oude naar het nieuwe maanjaar. De naam Lentefestival, die ook wel gebruikt wordt om Chinees Nieuwjaar te benoemen, is accurater. De viering gaat niet om alleen oudejaarsavond en Nieuwjaarsdag, maar beslaat een periode van 15 dagen vanaf Nieuwjaarsdag – meer als je de voorbereidingen die voor oudejaarsavond plaatsvinden meerekent.

Omdat het nogal veel inhoudt, hieronder een overzicht van alle feestdagen tijdens de Nieuwjaarsperiode, en wat er op welk moment moet gebeuren. Je ziet dat je er echt wel een paar weken mee zoet bent! Lees verder

Wonen in China en de actualiteit: een echte ‘wet market’

1

In de internationale media verschijnen zoveel artikelen over China dat het bijna niet bij te houden is. Veel van deze artikelen zijn goed geschreven en geven goed weer wat huidige ontwikkelingen in de Chinese maatschappij zijn. Wanneer je als buitenlander een sterke band met China en de Chinezen hebt, maak je deze zaken zelf direct mee. Het is dan interessant om wat je in de media tegenkomt af te zetten tegenover je eigen ervaringen.

Eén van de dingen waar media helemaal op los kunnen gaan, zijn de Chinese wet markets. Nu extra relevant omdat ze de ideale plek zijn waar virussen van dieren op mensen over kunnen springen. Eerst voor de SARS uitbraak in 2003, en nu bij de uitbraak van het nieuwe coronavirus in Wuhan. Maar zijn wet markets wel zo angstaanjagend als sommige media ons willen laten geloven? Lees verder

Vandaag is de eerste dag van de herfst

2

Vind je begin augustus wat vroeg voor de herfst? Heel Nederland heeft nu zomervakantie, we willen we nog lang niet aan vallende blaadjes denken. Maar volgens de maankalender, begint vandaag toch echt de herfst.

Vandaag is het lìqiū, het begin van de dertiende van de 24 zonnewenden aan de hand waarvan men het jaar indeelde in het oude China. Vandaag staat de zon precies in een hoek van 135° ten opzichte van de aarde. Lìqiū is geen dag, maar de eerste dag van een periode die nog duurt tot 23 augustus. In deze periode zal de temperatuur lager worden, en voordat je het weet beginnen de bladeren alweer van de bomen te vallen. Lees verder

Hóngbāo etiquette

Hóngbāo zijn rode enveloppen met geld die in China van oudsher gegeven worden tijdens belangrijke levensgebeurtenissen. Verwacht geen barbecue of soepterrine als cadeau als je trouwt in China, op een bruiloft geef je een rode envelop met daarin een gepast bedrag. Zo ook tijdens Chinees Nieuwjaar, bij een geboorte, bij een overlijden, en bij andere belangrijke levensgebeurtenissen.

Dat het geven van hóngbāo ingewikkeld kan zijn, heb ik al eens besproken. Dus hoe kun je daar het beste mee omgaan? Vandaag wat regels en handvatten voor het uitwisselen van hóngbāoom wat duidelijkheid in dit Chinese gebruik te geven. Lees verder