Over hoe Zhang Yang een wàidìrén werd

3

(151) Over hoe Zhang Yang een waidiren werd

Chinezen plaatsen elkaar graag in hokjes. Het eerste onderscheid dat wordt gemaakt is tussen běndìrén​, mensen die uit de plaats waar je jezelf bevindt komen en wàidìrén​ , mensen die ergens anders vandaan komen. Daarna krijg je onderscheid tussen mensen uit het noorden (běifāngrén) en het zuiden (nánfāngrén), en nog een heel aantal verschillen gebaseerd op of je uit de stad of van het platteland komt en tot welke bevolkingsgroep je hoort.

Dat is allemaal duidelijk voor Chinezen die binnen China verhuisd zijn. Zhang Yang was zich hier natuurlijk ook van bewust, maar leefde als noorderling uit de hoofdstad zijn hele leven al in zijn geboorteplaats, in zoete onwetendheid over hoe het leven als wài​dì​rén​ is. Alles was altijd zoals het hoorde en zoals hij het gewend was, totdat hij met mij mee naar Wuhan kwam.

Het begon al op de dag van aankomst. We wisten allebei dat er in het zuiden van China geen centrale verwarming in gebouwen geplaatst wordt. De winter duurt maar heel kort en is nooit écht koud, het is relevanter om airconditioning te hebben in de lange, bloedhete zomers. Als je nooit tijdens de winter in het zuiden bent verbleven neem je die informatie echter slechts voor kennisgeving aan. Natuurlijk kwamen wij aan in Wuhan tijdens een zeldzame sneeuwstorm, de temperatuur was rond het vriespunt. Het was niet echt koud, tenzij je binnen geen verwarming hebt. We aten na aankomst in een restaurant en beseften meteen dat er daar echt geen verwarming was: we keken verbaasd hoe iedereen zat te eten met winterjas aan, sjaal om en muts op (gezellig).

Toen we bestelden vroeg Zhang Yang wat gānzǐ was, een van de gerechten op de kaart. De serveerster keek hem vreemd aan: hoe kon hij nu niet weten wat gānzǐ​ is? Haar antwoord luidde drie keer: gānzǐ​ is gānzǐ​. We vermoedden dat het een soort tofu was (dòufu in het Chinees), ​wat compleet anders klinkt en geschreven wordt. Het duurde even voordat Zhang Yang en de serveerster overeenstemming bereikt hadden over dat gānzǐ​ inderdaad een soort dòufu is.

En dat soort dingen gebeurden sinds toen nog regelmatig. Toen Zhang Yang laatst thuiskwam zei hij ietwat gepikeerd: “Ik ben gestopt met de weg vragen als ik het niet weet, want ik versta die Wuhannezen toch niet!”

Het is grappig om te merken hoe Zhang Yang de mensen hier slechter lijkt te verstaan dan ik. Hij is niet gewend om met mensen te spreken die hij moeilijk verstaat, terwijl ik niet beter weet. Chinees is niet mijn moedertaal en ik heb veel zelf gereisd door China, en ben dus gewend om dingen te begrijpen niet omdat ik ieder woord letterlijk ken, maar omdat ik veel uit de context kan halen. ABC (Algemeen Beschaafd Chinees) sprekende Zhang Yang is dat niet gewend, omdat hij is opgegroeid in een omgeving waar iedereen net zo praat als hij.

En zo is dat met meer dingen. Hij moet anders koken omdat groenten die deze tijd van het jaar in Beijing overal verkocht worden in Wuhan niet te krijgen zijn en wij de lokale groenten hier niet kennen. En blijft zich verbazen over de regelmatige regenbuien, want in Beijing regent het tussen oktober en mei gewoon niet (echt niet).

Het is grappig om te zien hoe iemand uit de hoofdstad zoals Zhang Yang, die zich door die hoofdstedelijke afkomst altijd en overal als běn​dì​rén​ heeft gezien, nu ineens voelt hoe het is om wài​dì​rén​ te zijn. Hoewel Wuhannezen zijn bevoorrechte positie ook wel weer bevestigen: ze noemen Beijing hier nooit Beijing, maar hebben het altijd over ‘de hoofdstad’.

3 comments on “Over hoe Zhang Yang een wàidìrén werd

  1. John schreef:

    Interresant en leuk om dat zo te lezen. Een vreemde in je eigen land… Maar ook in ons kikkerlandje zal iemand uit Roermond zich in Beerta ook enigszins verloren voelen. Is er voor ons als Hollanders ook een naam voor het hokje waarin wij in Wuhan horen?

    John.

  2. Fem Eggers schreef:

    Ha, grappig! (Hoewel ik me goed kan voorstellen dat het voor hem ook tamelijk frustrerend kan zijn). Verder wilde ik nog even zeggen dat ik je observaties van het leven in China altijd erg graag lees :).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s