Over Xi Jinping en zijn levenslange macht

Ik herinner me de dag dat aangekondigd werd dat de bepaling dat een Chinese president slechts twee termijnen aan mag blijven door het Chinese Volkscongres werd geschrapt. nog goed Dat is nu bijna een jaar geleden. We verbleven toen bij mijn schoonmoeder in Shahe, vlak voor ons vertrek naar Nederland.

Politiek laat Zhang Yang koud, maar ik vond het nogal wat. Xi’s gedachtegoed zou ook al worden vastgelegd in de grondwet, hadden ze in China dan niets geleerd van leiders als Mao? Tijdens het eten spraken we erover, waarbij vooral ik aan het woord was. Zhang Yang’s mening bleef beperkt tot “Je hebt toch geen invloed op wat ze in Zhōngnánhǎi besluiten”. Zijn moeder was meer bezig met of het eten niet te zout was.

Twee dagen later kwam ze naar me toe. En zei het volgende:

Ik heb er nog eens nagedacht over wat je gisteren tijdens het eten zei. Dat het niet goed is dat Xi Jinping langer dan twee termijnen aan mag blijven als president. Eigenlijk vind ik dat juist wél goed, om twee redenen.

Als eerste: Xi heeft veel corrupte leiders afgezet, en zorgt ervoor dat ambtenaren zich niet meer om laten kopen. Daar treedt hij streng tegen op, en dat is lovenswaardig. Hem afzetten voordat deze anti-corruptiecampagne goed is afgerond, zou kunnen resulteren in het mislukken van de hele campagne. Wat als een opvolger alles terugdraait?

Ten tweede, er zijn maar een beperkt aantal leiders die hoog genoeg opgeklommen zijn om Xi’s mogelijke opvolger te worden na 2023. Ik vind deze kandidaten niet per definitie beter dan Xi. Xi is misschien geen perfecte leider, maar welk staatshoofd is dat wel? Xi heeft meer charisma dan Hu Jintao [zijn voorganger – red.] Als Xi in 2023 af zou moeten treden, weet je niet wie je ervoor terugkrijgt.

Kortom, van mij mag Xi Jinping aanblijven totdat alles waar hij nu aan werkt is afgerond. En totdat er een goede opvolger klaar staat. Dat kan best langer dan tien jaar duren, en dat vind ik geen probleem.

Zo.

Ze had er echt over nagedacht. En formuleert hiermee volgens mij de kern van wat de gemiddelde Chinees vindt: het maakt niet uit welk poppetje er op het bordes van de Grote Hal van het Volk staat , zolang het maar de goede kant op gaat met het land.

Hier klinkt ook in door dat dit nieuws in China anders is gebracht dan in het westen. Westerse media brachten de boodschap nogal gesensationaliseerd als: “President Xi kijgt levenslange macht“. Terwijl de strekking in de Chinese media was: “De president kan meer dan twee termijnen aanblijven“. Dat is al een heel andere boodschap: hij kàn aanblijven, maar het hòeft niet, en het gaat niet alleen om Xi Jinping, maar om de functie van staatshoofd in het algemeen.

En, laten we wel wezen, zijn de punten die mijn schoonmoeder hier noemt niet precies waar ‘m de schoen kan wringen in een westerse democratie? Met staatshoofden die meestal niet langer dan vier jaar aanblijven, en wankele coalitieregeringen?

Absurd politiek satire: Ma Jian’s China Dream

Ma Jian is, net zoals Yu Hua en Mo Yan, van de generatie schrijvers die is opgegroeid tijdens de Culturele Revolutie, en deze periode en haar weerslag op de huidige Chinese samenleving veelvuldig terug laat keren in zijn werk. Waar Mo Yan en Yu Hua in China wonen en daarom met (zelf-)censuur te maken hebben, woont Ma met zijn partner Flora Drew (die ook zijn werk vertaalt) en hun vier kinderen in Londen, en kan daarom ongecensureerd over zijn geboorteland schrijven.

Door Ma Jian’s directe kritiek op de Chinese overheid, zijn zijn boeken al bijna dertig jaar gecensureerd in China. Sinds 2011 heeft Ma, die een Brits paspoort heeft, zijn thuisland niet meer kunnen bezoeken omdat de Chinese autoriteiten hem een inreisvisum weigeren. Dat hij daarom niet alleen een politieke, maar ook een persoonlijke wrok koestert tegen het Chinese systeem, is niet verwonderlijk. Lees verder

Wonen in China en de actualiteit: een Oeigoer undercover

In de internationale media verschijnen zoveel artikelen over China dat het bijna niet bij te houden is. Veel van deze artikelen zijn goed geschreven en geven goed weer wat huidige ontwikkelingen in de Chinese maatschappij zijn. Wanneer je als buitenlander een sterke band met China en de Chinezen hebt, maak je deze zaken zelf direct mee. Het is dan interessant om wat je in de media tegenkomt af te zetten tegenover je eigen ervaringen.

De onderdrukking van de Oeigoerse bevolking in Xinjiang, in het uiterste westen van China, is doorlopend thema. In Beijing en Wuhan was voor mij een ver-van-mijn-bed-show, in Nederland kreeg dit ineens een gezicht. Door een compleet onverwachte ontmoeting. Lees verder

Over hoe de éénkindpolitiek mijn familieleven beïnvloedt

Zhang Yang is geboren in de vroege jaren ’80 in Beijing. In die dagen was de éénkindpolitiek nieuw, en met name in de hoofdstad werd deze nieuwe regel streng geïmplementeerd.

Mijn schoonmoeder moest in die tijd aan haar dānwèi, haar werkeenheid, bewijzen dat ze niet zwanger was als het weer die tijd van de maand was. Maar zoals dat gaat in een mensenleven, wilde ze graag nog een kindje, en de natuur ging haar gang. Toen ze het bewijs van haar ongesteldheid niet kon leveren, werd ze voor een keuze gesteld: houd de baby en verlies je baan, of houd je baan en verlies de baby. Omdat ze mijn schoonvader op het werk had leren kennen, zou dit betekenen dat ze beiden in één klap werkloos zouden zijn, en ze niet financieel zorg konden dragen voor de gewenste familie van vier. De keuze werd dus snel maar met pijn gemaakt, en Zhang Yang bleef enig kind.

Nu, bijna vier decennia later, stuiten wij op één van de vele ongewenste bij-effecten van de éénkindpolitiek. Lees verder

Over hoe de CCP de boel in de gaten laat houden

1

Xi Jinping wil graag weten wat zijn volk doet. Dat doet hij onder andere door een strenge controle op alles wat er via WeChat gedeeld wordt, door een systeem op te zetten waarmee Chinese burgers punten scoren voor bepaald gedrag, en door erg streng te zijn in bepalen wie er Chinees is – volgens de partij althans.

Nu kan men tegenwoordig erg veel online. En in China geef je als burger al heel veel weg door bijna alles wat je doet, online te regelen, bestellen en betalen. Zo krijgt de CCP goed inzicht in waar het Chinese volk zich zoal mee bezig houdt, en wie er met wie in contact staat. Lees verder